ისწავლე თამაშით
VIII–X კლასი · 8.5 · ინტეგრაცია

ადამიანის იმუნური დაცვა

როგორ თანამშრომლობს ბარიერული, თანდაყოლილი და შეძენილი იმუნური დაცვა ისე, რომ პასუხი იყოს სწრაფიც და სამიზნისადმი სპეციფიკურიც?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ბარიერი · თანდაყოლილი პასუხი · ლიმფოციტი · ანტისხეული · მეხსიერება

როგორ თანამშრომლობს ბარიერული, თანდაყოლილი და შეძენილი იმუნური დაცვა ისე, რომ პასუხი იყოს სწრაფიც და სამიზნისადმი სპეციფიკურიც?

ბარიერი → თანდაყოლილი პასუხი → სპეციფიკური პასუხი → მეხსიერება
სქემა გვიჩვენებს თემის სისტემურ საზღვრებს; ქვემოთ მოცემული მოდელი ცვლადებსა და გაზომვად შედეგს აკავშირებს.
01

სისტემის მთავარი კითხვა

იმუნური დაცვა თანმიმდევრული ფენებია. კანი და ლორწოვანი გარსი შეღწევას ზღუდავს; დაზიანებისას ანთება, კომპლემენტი და ფაგოციტები საერთო საფრთხის ნიშნებს სწრაფად პასუხობს; ანტიგენის წარდგენა სპეციფიკურ B და T ლიმფოციტებს არჩევს და კლონურად ამრავლებს. ანტისხეულები უჯრედგარეთა სამიზნეს უკავშირდება, ციტოტოქსიკური T უჯრედები ინფიცირებულ უჯრედებს ამოიცნობს, მეხსიერების უჯრედები კი მეორად პასუხს აჩქარებს.

საკვლევი კითხვა: როგორ თანამშრომლობს ბარიერული, თანდაყოლილი და შეძენილი იმუნური დაცვა ისე, რომ პასუხი იყოს სწრაფიც და სამიზნისადმი სპეციფიკურიც?

02

სწრაფი საერთო დაცვა

თანდაყოლილი იმუნიტეტი წინასწარ არსებულ რეცეპტორებს იყენებს მიკრობთა ფართო ნიმუშების ამოსაცნობად. ანთება სისხლძარღვთა გამტარობას ზრდის, ქიმიური სიგნალები კი ფაგოციტებს დაზიანების ადგილას იზიდავს.

მექანიზმი: ბარიერის დარღვევა საფრთხის სიგნალს ქმნის → ადგილობრივი მედიატორები სისხლის ნაკადსა და გამტარობას ცვლის → ფაგოციტები მიკრობს შთანთქავს და შლის.

03

კლონური სპეციფიკურობა

თითო ლიმფოციტს განსხვავებული რეცეპტორი აქვს. ანტიგენის შესაბამისი მცირე კლონი აქტიურდება, მრავლდება და ეფექტორულ უჯრედებად გარდაიქმნება, ამიტომ პირველადი პასუხის განვითარებას დრო სჭირდება.

მექანიზმი: ანტიგენი შესაბამის რეცეპტორს არჩევს → თანასიგნალი კლონურ გამრავლებას იწყებს → ეფექტორული უჯრედები სამიზნეს სპეციფიკურად პასუხობს.

04

ვაქცინაცია როგორც უსაფრთხო წინასწარი სწავლება

ვაქცინა იმუნურ სისტემას ანტიგენს ან მის უსაფრთხო ინსტრუქციას აწვდის ისე, რომ დაავადების სრული პათოლოგიური პროცესი საჭირო არ იყოს. პირველადი პასუხი მეხსიერებას ქმნის და მომდევნო შეხვედრას აჩქარებს.

მექანიზმი: ანტიგენი თანდაყოლილ და შეძენილ პასუხს ააქტიურებს → სპეციფიკური კლონები და ანტისხეულები წარმოიქმნება → მეხსიერების უჯრედები ხანგრძლივად რჩება.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ განსხვავდება პირველადი და მეორადი ანტისხეულოვანი პასუხის დროითი მრუდები ერთი და იმავე ანტიგენის მიმართ?

შეცვალე მხოლოდ ანტიგენთან შეხვედრის რიგი; ანტიგენის დოზა, გაზომვის ინტერვალი და იმუნური მოდელის საწყისი პირობები უცვლელი დატოვე. გამოსახე სპეციფიკური ანტისხეულის ფარდობითი დონე დროის მიმართ პირველი და განმეორებითი შეხვედრის შემდეგ.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2