ისწავლე თამაშით
VIII–X კლასი · 8.5.8

შეძენილი იმუნიტეტი

როგორ პოულობს იშვიათი სპეციფიკური ლიმფოციტი შესაბამის ანტიგენს და ქმნის დიდ მიზნობრივ პასუხს?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ანტიგენი · რეცეპტორი · კლონური შერჩევა · ეფექტორი · მეხსიერება

როგორ პოულობს იშვიათი სპეციფიკური ლიმფოციტი შესაბამის ანტიგენს და ქმნის დიდ მიზნობრივ პასუხს?

ბარიერი → თანდაყოლილი პასუხი → სპეციფიკური პასუხი → მეხსიერება
სქემა გვიჩვენებს თემის სისტემურ საზღვრებს; ქვემოთ მოცემული მოდელი ცვლადებსა და გაზომვად შედეგს აკავშირებს.
01

სისტემის მთავარი კითხვა

შეძენილი იმუნიტეტის სპეციფიკურობა წინასწარ არსებულ მრავალფეროვან B და T რეცეპტორებს ეყრდნობა. ანტიგენი არ ასწავლის უჯრედს ახალ რეცეპტორს; იგი შესაბამის კლონს არჩევს, თანასიგნალები ააქტიურებს, კლონური გამრავლება ეფექტორულ და მეხსიერების უჯრედებს წარმოქმნის, ტოლერანტობა კი საკუთარ სამიზნეებზე პასუხს ზღუდავს.

საკვლევი კითხვა: როგორ პოულობს იშვიათი სპეციფიკური ლიმფოციტი შესაბამის ანტიგენს და ქმნის დიდ მიზნობრივ პასუხს?

02

სპეციფიკურობის მოლეკულური საფუძველი

რეცეპტორის ცვლადი უბნის ფორმა და ქიმიური თვისებები კონკრეტულ ეპიტოპს ერგება. B უჯრედი ბუნებრივ ანტიგენს უკავშირდება, T უჯრედი კი მხოლოდ MHC მოლეკულაზე წარმოდგენილ პეპტიდს ამოიცნობს.

მექანიზმი: რეცეპტორული გენები მრავალფეროვნებას ქმნის → დამაკავშირებელი ზედაპირი ეპიტოპს არჩევს → შეკავშირების სიძლიერე და თანასიგნალი აქტივაციას განსაზღვრავს.

03

არჩევა და გაფართოება

ანტიგენი საჭირო რეცეპტორის მქონე იშვიათ კლონს არჩევს. აქტივაციის შემდეგ უჯრედი სწრაფად იყოფა, ნაწილი მიმდინარე საფრთხეს ებრძვის, ნაწილი კი მეხსიერებად რჩება.

მექანიზმი: შესაბამისი კლონი ანტიგენს იღებს → თანასიგნალი უჯრედულ ციკლს ააქტიურებს → შთამომავლები ეფექტორულ და მეხსიერების ხაზებად განსხვავდება.

04

საკუთარისა და უცხოს გარჩევის კონტროლი

რეცეპტორების შემთხვევითი წარმოქმნა თვითრეაქტიულ ვარიანტებსაც ქმნის. განვითარებად ლიმფოციტებში ძლიერი საკუთარი სამიზნის ამოცნობა წაშლას ან რედაქტირებას იწვევს, პერიფერიაში კი თანასიგნალის არქონა ან მარეგულირებელი უჯრედი პასუხს თრგუნავს.

მექანიზმი: თვითრეაქტიული კლონი კონტროლის ორგანოში შემოწმდება → ძლიერი რეაქცია კლონის მოცილებას ან შეცვლას იწვევს → დარჩენილი შემთხვევები პერიფერიული კონტროლით იზღუდება.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ მოქმედებს საწყისი სპეციფიკური კლონების რაოდენობა ადაპტური პასუხის დაწყების დროზე მოდელში?

შეცვალე მხოლოდ შესაბამისი კლონების საწყისი რაოდენობა; ანტიგენის დოზა, გაყოფის დრო, თანასიგნალი და დაკვირვების ხანგრძლივობა გააკონტროლე. ყოველ დროით საფეხურზე აღრიცხე კლონის ზომა და ეფექტორული პასუხის ზღვრამდე საჭირო დრო თითოეულ პირობაზე.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2