ისწავლე თამაშით
VIII–IX კლასი · 8.5 · მრავალფეროვნება

სოკოები და პროტისტები

როგორ ქმნის ეუკარიოტული მიკროორგანიზმების აგებულება მათ განსხვავებულ ეკოლოგიურ როლებს?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
ჰიფა · მიცელიუმი · სპორა · წამწამი · ფსევდოპოდია

როგორ ქმნის ეუკარიოტული მიკროორგანიზმების აგებულება მათ განსხვავებულ ეკოლოგიურ როლებს?

სტრუქტურა → გარემო → ზრდა → ურთიერთქმედება → პოპულაციური შედეგი
სქემა გვიჩვენებს თემის სისტემურ საზღვრებს; ქვემოთ მოცემული მოდელი ცვლადებსა და გაზომვად შედეგს აკავშირებს.
01

სისტემის მთავარი კითხვა

სოკოები და პროტისტები ერთი ბუნებრივი ჯგუფი არ არის, მაგრამ ორივე მიკროსკოპულ ეუკარიოტულ მრავალფეროვნებას აჩვენებს. სოკოს ჰიფები გარეთ გამოყოფილი ფერმენტებით საკვებს შლის და შთანთქავს, პროტისტები კი ფოტოსინთეზურ, მტაცებლურ, დამშლელ ან პარაზიტულ გზებსა და მოძრაობის განსხვავებულ სტრუქტურებს იყენებს.

საკვლევი კითხვა: როგორ ქმნის ეუკარიოტული მიკროორგანიზმების აგებულება მათ განსხვავებულ ეკოლოგიურ როლებს?

02

სოკოს შთანმთქმელი კვება

სოკოს მიცელიუმი საკვებს არ ყლაპავს. ჰიფა პოლიმერების დამშლელ ფერმენტებს სუბსტრატში გამოყოფს, წარმოქმნილი მცირე მოლეკულები კი მემბრანული ტრანსპორტით შეიწოვება.

მექანიზმი: ჰიფა სუბსტრატში იზრდება → გარე ფერმენტი პოლიმერს შლის → ხსნადი პროდუქტი მემბრანით შეიწოვება.

03

პროტისტების ფუნქციური მრავალფეროვნება

ამება ფსევდოპოდიებით მოძრაობს და ნაწილაკს ფაგოციტოზით იღებს, პარამეციუმის წამწამები მოძრაობასა და საკვების ნაკადს ქმნის, წყალმცენარეები კი ქლოროპლასტებით სინათლის ენერგიას იყენებს. საერთო ეუკარიოტული აგებულება ერთნაირ კვებას არ ნიშნავს.

მექანიზმი: ციტოჩონჩხი მოძრაობის ფორმას ქმნის → ვაკუოლები საკვებსა და წყლის ბალანსს მართავს → პლასტიდის არსებობა ფოტოსინთეზურ შესაძლებლობას განსაზღვრავს.

04

დამშლელი, პროდუცენტი და პარაზიტი

ორგანიზმის ზომა მის ეკოლოგიურ როლს არ განსაზღვრავს. სოკო ნახშირბადსა და მინერალებს მკვდარი მასიდან აბრუნებს, წყალმცენარე ორგანულ ნივთიერებას ქმნის, ზოგი პროტისტი კი მასპინძლის რესურსზეა დამოკიდებული.

მექანიზმი: დამშლელი პოლიმერს მინერალიზებს → პროდუცენტი სინათლეს ბიომასაში ინახავს → პარაზიტი მასპინძლის ქსოვილში მრავლდება ან იკვებება.

05

როგორ ვიკვლევთ

როგორ შეიძლება წყლის ნიმუშში პროტისტების ფუნქციური მრავალფეროვნების შედარება უსაფრთხო მიკროსკოპული დაკვირვებით?

შედარებისას შეცვალე მხოლოდ ნიმუშის გარემო; გამოიყენე ერთნაირი მოცულობა, გადიდება, ხედვის ველთა რაოდენობა და დაკვირვების დრო. რამდენიმე ხედვის ველში აღრიცხე პიგმენტის არსებობა, მოძრაობის ტიპი, სავარაუდო კვება და უჯრედთა რაოდენობა წინასწარ შექმნილ ცხრილში.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2