როგორ უკავშირდება მცენარეში სინათლის ენერგიის დაგროვება უჯრედული სამუშაოსთვის ენერგიის გამოყოფას?
წინაპირობები: მცენარეული უჯრედი და ქსოვილები
ფოტოსინთეზი და უჯრედული სუნთქვა ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ არა უბრალოდ ერთმანეთის შებრუნებული პროცესებია. ქლოროპლასტი სინათლის ენერგიით CO₂-ს ორგანულ ნახშირბადად გარდაქმნის, მიტოქონდრია კი ორგანული ნივთიერების ელექტრონულ ენერგიას ATP-ის წარმოსაქმნელად იყენებს. ორივე პროცესი მცენარის ყველა ცოცხალ უჯრედში დროისა და ორგანოს მიხედვით განსხვავებულად ბალანსდება.
საკვლევი კითხვა: როგორ უკავშირდება მცენარეში სინათლის ენერგიის დაგროვება უჯრედული სამუშაოსთვის ენერგიის გამოყოფას?
ქლოროპლასტში სინათლის რეაქციები და ნახშირბადის ფიქსაცია ენერგიას ორგანულ მოლეკულაში ინახავს. მიტოქონდრიაში დაჟანგვა და ქემიოსმოსი ამ ენერგიის ნაწილს ATP-ის გამოყენებად ფორმაში გადააქვს.
მექანიზმი: თილაკოიდი სინათლის ენერგიით პროტონულ გრადიენტს ქმნის → სტრომა CO₂-ს ორგანულ მოლეკულაში ამაგრებს → მიტოქონდრია ორგანული ნივთიერების ელექტრონებს ATP-ისთვის იყენებს.
სუნთქვა დღე-ღამეში უწყვეტად მიმდინარეობს, ფოტოსინთეზი კი სინათლეზეა დამოკიდებული. სუსტ სინათლეზე ორივე პროცესის აირთა ნაკადი შეიძლება თანაბარი იყოს; უფრო ძლიერ სინათლეზე ფოტოსინთეზის წმინდა ეფექტი ჭარბობს.
მექანიზმი: ღამით მხოლოდ სუნთქვის აირული ეფექტი იზომება → სინათლის მატებით ფოტოსინთეზი აჩქარდება → კომპენსაციის წერტილზე CO₂-ის წმინდა გაცვლა ნულის ტოლია.
ფოთოლი შეიძლება ნახშირბადის წყარო იყოს, მაგრამ ფესვი, ყვავილი და ნაყოფი სუნთქავს და შაქარს მოიხმარს. მცენარის ზრდა მხოლოდ მაშინ არის შესაძლებელი, როცა გარკვეულ პერიოდში მთლიანი ფოტოსინთეზური შემოსავალი სუნთქვით დანახარჯს აღემატება.
მექანიზმი: ფოთოლი საქაროზას ფლოემაში ტვირთავს → მომხმარებელი ორგანო შაქარს ზრდასა და სუნთქვაში იყენებს → ზედმეტი ნახშირბადი ახალ ბიომასასა და მარაგში გადადის.
სინათლის რომელი ინტენსივობისას ხდება ფოთლის CO₂-ის წმინდა გაცვლა ნულის ტოლი?
შეცვალე მხოლოდ სინათლის ინტენსივობა; ფოთლის ფართობი, ტემპერატურა, საწყისი CO₂ და გაზომვის დრო გააკონტროლე. თითოეულ ინტენსივობაზე გაზომე CO₂-ის ცვლილების სიჩქარე და გრაფიკზე მონიშნე ადგილი, სადაც სიჩქარე ნულს კვეთს.
იტვირთება…
იტვირთება…
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2