როგორ გარდაქმნის უჯრედი საკვებსა და სინათლეს ATP-ისა და ორგანული ნივთიერებების მისაღებად?
წინაპირობები: ბირთვი და გენეტიკური ინფორმაცია
ენერგია უჯრედში სხვადასხვა ფორმას შორის გარდაიქმნება. მიტოქონდრია ორგანული ნივთიერებების ქიმიურ ენერგიას ATP-ის მისაღებად იყენებს, ხოლო ქლოროპლასტი სინათლის ენერგიას ორგანულ ნივთიერებებში ინახავს.
ATP უჯრედისთვის მოსახერხებელი მოკლევადიანი ენერგეტიკული მატარებელია. ის მუდმივად წარმოიქმნება და იხარჯება მოძრაობის, აქტიური ტრანსპორტის, სინთეზისა და სხვა პროცესებისთვის.
მიტოქონდრიას გარე და შიდა მემბრანა აქვს. შიდა მემბრანის ნაოჭები — კრისტები — ზრდის იმ ზედაპირს, სადაც ელექტრონების გადატანის კომპლექსები და ATP-სინთაზაა განლაგებული.
მატრიქსში მიმდინარეობს სუნთქვის მრავალი რეაქცია. მიტოქონდრიის რაოდენობა და კრისტების სიმჭიდროვე უჯრედის ენერგეტიკულ მოთხოვნას უკავშირდება.
ქლოროპლასტში თილაკოიდის მემბრანები გრანებადაა დაწყობილი. ქლოროფილი სინათლეს შთანთქავს და სინათლეზე დამოკიდებული რეაქციები წყლიდან ელექტრონებს იღებს; გვერდით პროდუქტად ჟანგბადი გამოიყოფა.
სტრომაში ნახშირორჟანგის ნახშირბადი ორგანულ მოლეკულებში ერთვება. სინათლე აუცილებელია პროცესის ენერგეტიკული ნაწილისთვის, მაგრამ მცენარის მასა მხოლოდ სინათლისგან არ შედგება.
მცენარეულ უჯრედს ქლოროპლასტიც და მიტოქონდრიაც აქვს. ფოტოსინთეზით მიღებული ორგანული ნივთიერებები შეიძლება მიტოქონდრიაში დაიშალოს და ATP-ის წარმოებაში გამოიყენოს.
ქლოროპლასტი მხოლოდ მწვანე, ფოტოსინთეზურ ქსოვილებში გვხვდება. ფესვის უჯრედებს ჩვეულებრივ ქლოროპლასტები არ აქვს, თუმცა მიტოქონდრიები სჭირდებათ.
მიტოქონდრიასა და ქლოროპლასტს საკუთარი წრიული DNA, ბაქტერიულის მსგავსი რიბოსომები და გაყოფის უნარი აქვს. ეს ნიშნები ენდოსიმბიოზურ წარმოშობას უჭერს მხარს.
ერთი ნიშანი ცალკე საკმარისი არ არის. მტკიცებულება ძლიერდება, როცა აგებულება, გენეტიკური მსგავსება და გაყოფის მექანიზმი ერთსა და იმავე ახსნას ეთანხმება.
იტვირთება…
იტვირთება…
მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2