ისწავლე თამაშით
VII–VIII კლასი · 7.2.9

რიბოსომა და ცილის სატრანსპორტო გზა

როგორ იქცევა ბირთვიდან მიღებული ინსტრუქცია სწორად დაკეცილ და დანიშნულების ადგილზე მიტანილ ცილად?

პრაქტიკა0 / 8შემოწმება0 / 2პროგრესი იტვირთება…
რიბოსომა · ხორკლიანი ებ · გოლჯი · ვეზიკულა

როგორ იქცევა ბირთვიდან მიღებული ინსტრუქცია სწორად დაკეცილ და დანიშნულების ადგილზე მიტანილ ცილად?

წინაპირობები: ბირთვი და გენეტიკური ინფორმაცია

რიბოსომახორკლიანი ებგოლჯივეზიკულამემბრანა
ცილის მდებარეობა იცვლება, სანამ ის სწორ დანიშნულებამდე მივა.
01

რიბოსომა RNA-ის ინსტრუქციას ამინომჟავებად თარგმნის

ინფორმაციული RNA ბირთვიდან ციტოპლაზმაში გადის. რიბოსომა მის კოდონებს თანმიმდევრულად კითხულობს და ამინომჟავებს პოლიპეპტიდურ ჯაჭვად აერთებს.

თავისუფალი და ხორკლიან ენდოპლაზმურ ბადესთან დაკავშირებული რიბოსომები აგებულებით ერთნაირია. განსხვავებას მზარდი ცილის სამიზნე სიგნალი და მისი დანიშნულება განსაზღვრავს.

02

ხორკლიანი ენდოპლაზმური ბადე ცილას კეცავს და ამოწმებს

ხორკლიანი ენდოპლაზმური ბადის ზედაპირზე რიბოსომებია. მზარდი ცილა მის შიდა სივრცეში შედის, სადაც იკეცება და საწყის მოდიფიკაციებს იღებს.

არასწორად დაკეცილი ცილა ჩვეულებრივ არ იგზავნება შემდეგ ეტაპზე. ხარისხის კონტროლი უჯრედს გაუმართავი პროდუქტების დაგროვებისგან იცავს.

03

გლუვი ენდოპლაზმური ბადე სხვა ამოცანებს ასრულებს

გლუვ ენდოპლაზმურ ბადეს ზედაპირზე რიბოსომები არ აქვს. ის ლიპიდების სინთეზში, კალციუმის შენახვასა და ზოგი ნივთიერების გარდაქმნაში მონაწილეობს.

ხორკლიანი და გლუვი უბნები ერთი მემბრანული სისტემის ნაწილებია, მაგრამ მათი ცილოვანი შემადგენლობა და ფუნქცია განსხვავდება.

04

გოლჯის აპარატი ცილას ცვლის, ახარისხებს და აფუთავს

გოლჯის აპარატის ცისტერნებში ცილები ეტაპობრივად მოძრაობს. მათ შეიძლება შაქრის ჯგუფები დაემატოს, შემდეგ კი დანიშნულების მიხედვით სხვადასხვა ვეზიკულაში განაწილდეს.

გოლჯი ცილას თვითონ არ თარგმნის. ის უკვე წარმოქმნილ ცილას ამუშავებს და მის მისამართს ამოიცნობს.

05

ვეზიკულა ტვირთს მემბრანებს შორის გადააქვს

ვეზიკულა პატარა მემბრანული პარკია. მისი გარსი სამიზნე მემბრანას უერთდება და შიგთავსს შესაბამის განყოფილებაში ან უჯრედის გარეთ ათავისუფლებს.

დანიშნულების სიგნალის შეცდომამ ცილა არასწორ ადგილას შეიძლება მიიტანოს. ცილის ფუნქცია მხოლოდ ფორმაზე კი არა, სწორ მდებარეობაზეც არის დამოკიდებული.

შენი სასწავლო გზა

მოდელი დასასრულებელია · ექსპერიმენტი დასასრულებელია · პრაქტიკა 0/8 · შემოწმება 0/2